|
Reportyorların Azadlıq və Təhlükəsizlik İnstitutu (RATİ) Prezident Aparatının rəhbəri Ramiz Mehdiyevin yerli və beynəlxalq ictimaiyyəti Azərbaycanda söz azadlığının vəziyyətinə münasibətdə azdırmaq və başqa ölkələr haqqında saxta iddialar irəli sürərək öz təqsirlərinin səmtini dəyişmək niyyəti daşıyan bəyanatlarını pisləyir.
RATİ həmçinin Mehdiyevin fikirlərinin davamı kimi senzuraya bərabər addımlar da daxil olmaqla hökumətin yüksək səviyyəli ört-basdır əməliyyatını qınayır. Mayın 7-də Bakıda "Demokratiya və sabitlik naminə" adlı konfransdan sonra jurnalistlərə verdiyi açıqlamada Mehdiyev beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən verilən bəyanatların faktlara əsaslanmadığını iddia etmiş və İngiltərədə peşə fəaliyyətinə görə 90 jurnalistin həbsdə olduğunu söyləmişdir. Bununla əlaqədar RATİ qeyd edir ki, keçən il ərzində ATƏT, ATƏK (Avropada Təhlükəsizlik Və Əməkdaşlıq Komissiyası), Avropa Şurası, Avropa Birliyi, Dövlət Departamenti, Birləşmiş Ştatların prezidenti, Jurnalistləri Müdafiə Komitəsi, Sərhədsiz Reportyorlar, Hyuman Rayts Vatç, Amnesty İnternational və s. təşkilatlar da daxil olmaqla, xeyli sayda yerli və beynəlxalq təşkilatlar Azərbaycanda mətbuat azadlığının pisləşməsi barədə bəyanatlar vermişlər. Azərbaycanda ofisləri və nümayəndələri olan və/və ya fakt toplama missiyası üzrə müntəzəm olaraq respublikaya səyahət edən bütün bu mötəbər təşkilatların Azərbaycanda mətbuat azadlığı barədə təhlillərinin səhv, ancaq öz korrupsiya və cinayət əməllərini gizlətmək üçün fərqli əqidəyə malik mətbuatı sıxışdırmaqda maraqlı olan Mehdiyev və Azərbaycan hökumətinin haqlı olması tamamilə cəfəngiyatdır. RATİ Sərhədsiz Reportyorlar təşkilatının Mehdiyevin 7 May bəyanatının "Qərbi Avropada mətbuat azadlığı pozuntularını kobud şəkildə şişirdərək Azərbaycandakı vəziyyətin ağırlıq dərəcəsini azaltmağa çalışmaq cəhdinin həqiqəti saxtalaşdırmaq üçün yersiz cəhd olması" fikri ilə razılaşır. RATİ eyni zamanda qeyd edir ki, Böyük Britaniyanın Avropa məsələləri üzrə naziri Jim Mörfi Mehdiyevin sözlərinə münasibət bildirmişdir. Mörfi demişdir: "Britaniya həbsxanalarında jurnalist olması barədə hər hansı bir fikir yanlışdır, məlumatsızlıqdan yaranmış cəfəngiyatdır." Mehdiyevin açıqlaması geniş şəkildə pislənsə də, mayın 7-də Mehdiyevin İngiltərədə hazırda 90 jurnalistin həbsdə olması barədə dediyi fikrin ört-basdır edilməsi üçün edilən cəhdlər haqqında az danışılıb. RATİ Mehdiyevin 7 may bəyanatı haqqında məlumatı APA Xəbər Agentliyi vasitəsilə almışdır. Həmin press relizdə APA səhvən məlumat vermişdi ki, Mehdiyev belə deyib: "Azərbaycana bu yaxınlarda səfər edən bir AŞPA nümayəndəsi açıq aydın dedi ki, İngiltərədə heç bir səbəb göstərmədən hər bir kəsi 90 gün həbsxanada saxlamaq olar. Britaniya Parlamenti bununla bağlı qanun layihəsini təsdiq etmişdir." Amma təkcə APA deyil, xeyli sayda digər mətbuat orqanları, xüsusilə də hökumətin göstərişlərini yerinə yetirənlər Mehdiyevin dediklərini təhrif etmişdilər. RATİ www.contact.com.az. saytında Mehdiyevin dediklərinin bir hissəsinə Azərbaycan dilində qulaq asdıqdan sonra bildi ki, Mehdiyevin fikirləri bəzi yerli mətbuat orqanları tərəfindən qəsdən saxtalaşdırılıb. "Azadlıq" qəzetinin 10 may 2008-ci il tarixli sayında verilən məlumata görə, Mehdiyev İngiltərədə 90 jurnalistin həbsdə olması barədə fikri söylədikdən bir neçə saat sonra Prezident Aparatından konfransda iştirak etmiş bütün kütləvi informasiya vasitələrinə zəng edilmiş və onlardan xahiş olunmuşdur ki, Mehdiyevin söylədiyi rəylər qəzetlərdə nəşr olunmasın, o cümlədən radio və televiziyada verilməsin. RATİ hesab edir ki, hökumət tərəfindən təşkil olunmuş ört-basdır əməliyyatı Azərbaycan hökumətinin mətbuatı senzura və istismar etməsinin və hətta onların xeyrinə olduqda belə etik pozuntulara barmaqarası baxmalarının bariz sübutudur. Mehdiyev üzr istəyə və fikrini aydınlaşdıra biləcəyi halda mətbuatı saxta məlumat verməyə məcbur etmişdir . Mehdiyevin 7 may 2008-ci il tarixində dediklərindən əlavə o 3 may 2008-ci ildə mətbuata təhrik edici və qeyri-dürüst fikirlər söyləmişdir. Həmin gün Dünya Mətbuat Azadlığı günü münasibəti ilə ABŞ prezidenti C.Buşun verdiyi bəyanatda Azərbaycanın "jurnalistləri məhbəsə göndərən ölkə" adlandırması ilə bağlı jurnalistin verdiyi suala cavab olaraq Prezident Aparatının rəhbəri demişdir: "Azərbaycanda mətbuat azadlığı çox yaxşıdır. 90-cı illərin əvvəllərinə nisbətən Azərbaycanda söz azdlığı çox geniş yayılmışdır. Mətbuatın ölkədə sıxışdırıldığını iddia edənlər Azərbaycana bu yolla təzyiq etmək istəyirlər." Bu Mehdiyevin həqiqəti təhrif etməsinin və təqsirindən yayınmasının daha bir sübutudur. Bununla əlaqədar RATİ qeyd edir ki, Azərbaycan sadəcə regionda deyil, bütün dünyada jurnalistlərin ən çox həbs edildiyi ölkə olaraq qalır. Keçən ilin dekabrında 6 jurnalist həbsdən azad edilsə də (beşi əfv fərmanı ilə və biri Apellyasiya Məhkəməsinin qərarı ilə), 4 jurnalist – Sakit Zahidov, Qənimət Zahidov, Eynulla Fətullayev və Müşfiq Hüseynov hələ də qanunsuz həbs edilmiş jurnalist kimi Azərbaycanda məhbəsdə qalırlar. Bu 4 jurnalistin peşə fəaliyyətinə görə tutulmadığını numayiş etdirmək üçün hökumətin onların əleyhinə saxta cinayət işləri hazırlaması, jurnalistlərin onların yazdıqları tənqidi məqalələrə son qoymaq məqsədi ilə həbs edilməsi hökumətin əlaltıları istisna olmaqla bütün cəmiyyətə aydındır. RATİ Mehdiyevdən və Azərbaycan hökumətindən soruşur ki, ölkədə mətbuatın vəziyyəti hətta 90-cı illərin əvvəllərindəki vəziyyətdən necə yaxşı ola bilər? 90-cı illərdə bu qədər məhbus jurnalist və mətbuatın təzyiq altında saxlanmasına yönələn inzibati sanksiya yox idi. 90-cı illərin əvvəlində indiki qədər KİV məhkəməyə verilmir, indiki qədər KİV bağlanmasına gətirib çıxaracaq ciddi cərimələrlə üzləşmirdilər və jurnalistlər Azərbaycanda bu gün olduğu kimi döyülmür və öldürülmürdülər. RATİ hökumət məmurlarına mətbuata açıqlama verərkən daha diqqətli olmağı, öz maraqları üçün mətbuatı manipulyasiya etməməyi və təqsirdən yayınmaqdansa mətbuatın üzləşdiyi problemləri həll etmək üçün konkret addımlar atmağı tövsiyə edir. RATİ eyni zamanda tövsiyə edir ki, beynəlxalq ictimaiyyət yalan fikirlərlə aldanmasın, Azərbaycan hakimiyyətinin saxta fikirlərinə kəskin və cəld reaksiya versin və Azərbaycan hökumətinə Azərbaycanda jurnalistlərin və mətbuatın üzləşdiyi dəhşətli problemlərin həll edilməsi üçün təzyiqlər göstərməkdə davam etdirsin. RATİ bu bəyanata özünün mətbuat azadlığı barədə 2007-ci il hesabatını da əlavə edir. RATİ Azərbaycanda həbsdə olan 4 jurnalistin işi üzrə geniş materiala malikdir. RATİ özünün və beynəlxalq təşkilatların verdiyi bəyanatların həqiqətə uyğun olması barədə hakimiyyətin rəsmi nümayəndələri ilə dialoq aparmağa hazırdır. |